zapalenie opon mózgowych

zapalenie opon mózgowych

Zapalenie opon mózgowych to potoczna nazwa zespołu chorobowego zwanego zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Stan zapalny tkanek miękkich, znajdujących się zaraz pod kośćmi czaszki i bezpośrednio osłaniających tkanki mózgu może być wywołany przez infekcje lub też może stanowić reakcję na niektóre farmaceutyki. Choroba ta objawia się przede wszystkim silnymi bólami głowy i gorączką a ponadto bardzo szybko się rozwija. Ze względu na lokalizacje stanu zapalnego w bezpośrednim sąsiedztwie mózgu schorzenie to uznaje się za bezpośrednio zagrażające życiu i wymagane jest podjęcie specjalistycznego leczenia. Skuteczną metodą prewencji jest szczepienie.
Nie leczone zapalenie opon mózgowych wywołane infekcją bakteryjną jest niemal zawsze śmiertelne a nieodpowiednie leczenie może prowadzić do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych.

Objawy zapalenia opon mózgowych

Trzy typowe objawy zapalenia opon mózgowych to silny ból głowy (występujący u niemal wszystkich pacjentów) i towarzysząca mu, szybko rozwijająca się, gorączka oraz zmiany stanu psychicznego pacjenta takie jak nadwrażliwość na światło, ogólne rozdrażnienie, senność a czasami także upośledzenie mowy.

W niemalże połowie przypadków zapalenia opon mózgowych dochodzi do wystąpienia wszystkich trzech powyżej zaprezentowanych objawów. Powszechnie przyjmuje się także, iż jeżeli pacjent nie wykazuje żadnego z nich to prawdopodobieństwo występowania u niego tej choroby jest znikome.

Do innych objawów typowych dla zapalenia opon mózgowych zalicza się tzw. objaw Brudzińskiego zwany także objawem oponowym czyli sztywność karku. Występuje on u ponad 70% pacjentów cierpiących na bakteryjne zapalenie opon mózgowych.

Dodatkowymi symptomami mogącymi świadczyć o zapaleniu opon mózgowych są podrażnienie mięśni oraz upośledzenie mowy. Dodatkowo, szczególnie u małych dzieci może wystąpić brak apetytu oraz apatia a także bladość skóry połączona w występowaniem na niej plam. Także u małych dzieci objawem zapalenia opon mózgowych jest ból kończyn dolnych.

Leczenie zapalenia opon mózgowych

Nie leczone zapalenia opon mózgowych, zwłaszcza o podłożu bakteryjnym jest w większości przypadków śmiertelne. Ponadto opóźnienia w podjęciu leczenia mają negatywny wpływ na jego wynik. Leczenie tej choroby wymaga hospitalizacji i zaleca się zaraz po zdiagnozowaniu podawanie benzylipenicyliny i ewentualne uzupełnianie płynów zanim chory trafi do szpitala.

W przypadku leczenia zapalenia opon mózgowych spowodowanych infekcją bakteryjną koniczne jest podawania antybiotyków. Ogólnoświatowa normą w tym przypadku jest stosowanie silnie działających antybiotyków o działaniu ogólnym, które w danym rejonie świata jest cechują się wysoką skutecznością. W Wielkiej Brytanii stosuje się np. cefalosporyny natomiast w USA gdzie wzrasta oporność bakterii na ten antybiotyk zaleca się dodatkowo wankomycynę.
W niektórych krajach na świecie stosuje się antybiotykoterapię wspomaganą kortykosterydami. Skuteczność tego podejście terapeutycznego jest dyskusyjna. Leczenie zapalenia opon mózgowych o podłożu wirusowym może odbywać się w domu gdyż generalnie ma łagodniejszy przebieg. Wymagane jest stosowanie terapii wspomagającej z uzupełnianiem płynów na czele. Farmakologiczne leczenie jest w większości przypadków nieskuteczne chociaż niektóre wirusy mogą reagować na acyklowir.Skuteczność leczenie zapalenia opon mózgowych zależy w dużej mierze od czynnika wywołującego chorobę a także od szybkości i trafności podjętego leczenia. Ma to szczególne znaczenie w przypadku choroby wywołanej infekcją bakteryjną.
Spory wpływ na wynik leczenia ma też wiek pacjenta – najlepsze rezultaty leczenia tego schorzenia uzyskuje się u dzieci (z wyłączeniem noworodków).

Przyczyny zapalenia opon mózgowych

Zapalenie opon mózgowych jest w przeważającej części przypadków następstwem infekcji drobnoustrojami chorobotwórczymi takimi jak bakterie czy wirusy oraz, rzadziej, grzyby czy pasożyty. Do innych przyczyn choroby należy m.in reakcja alergiczna organizmu na pewne leki.

Grupa bakterii wywołujących schorzenie jest bardzo zróżnicowana i zależy m.in od wieku pacjenta. U noworodków przyczyną zapalenia opon mózgowych często bywają bakterie naturalnie bytujące w pochwie takie jak paciorkowce grupy B, a także bakterie występujące w przewodzie pokarmowym – np. E. coli. U starszych dzieci choroba wywoływana jest głównie przez pałeczkę Haemophilus influenzae, oraz dwoinki zapalenia płuc i zapalenia opon mózgowych (S. pneumoniae, N. meningitidis). U dorosłych natomiast dwa ostatnie drobnoustroje są główną przyczyną schorzenia.

Wirusowe infekcje wywołujące zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych są przede wszystkim związane z enterowirusami oraz wirusami opryszczki pospolitej. Choroba wywołana przez wirusy ma najczęściej łagodniejszy przebieg i lepsze rokowania.

Zapalenie opon mózgowych jest powszechnie uważane za chorobę o podłożu infekcyjnym jednak w sporadycznych przypadkach dochodzi do niej bez udziału mikrobów chorobotwórczych. Do zapalenia może dojść na skutek reakcji organizmu na leki przeciwzapalne oraz niektóre antybiotyki. Również rozwój nowotworu w bezpośredniej okolicy opon mózgowych może doprowadzić do stanu zapalnego.

www.leczeniehemoroidow.com.pl www.pamiec.org www.rzesy.net